Bilinçli Farkındalık- An'ın Bilincinde Olma (Mindfulness)

İnsan kızgın, üzgün, düşünceli olduğu gibi ‘farkında-bilincinde’ veya ‘Mindful’ da olabilir. Kendinin ve an’ın farkında ve bilincinde olan insanlar, önce kendi kendileriyle uyumlu ve daha sonrada çevreleriyle uyumlu, pozitif bir tutum geliştirmektedirler.

Bilinçli farkındalık tek tanrılı dinlerde ve budizm gibi din-felsefe karışımı öğretilerde vurgulanan önemli bir öğedir. Çoğunlukla ibadet amaçlı kullanılan bu tekniklerin tıbbi tedavilere uyarlanması 30-40 yıldır gündemdedir ve Jon Kabat Zinn çalışmalarıyla güçlü bir şekilde pratik uygulamaya geçmiştir.

Bilinçli-Farkındalık ;

  • Bir düşünce değil, farkında ve bilincinde olma sürecidir,
  • Düşüncelerimizin içinde debelenme yerine şu anda olmakta olanlara dikkatimizi yöneltme becerisidir
meditasyon kursu

Jon Kabat Zinn (2003) mindfulness’i ‘Dikkatin, isteyerek, şu ana ve her an oluşan deneyimlere, her hangi bir yargıya varmaksızın, odaklanması ile ortaya çıkan farkında-bilincinde olma hali’ olarak tanımlar. Bu tanımın 3 kısmı vardır (a) dikkat (b) tutum (c) niyet-bilinçli çaba.

İlk öğe dikkatin şu anda tutulma becerisidir; bu beceri oluşan deneyimle ilgili aklımıza gelen tüm çıkarımları askıya alma ve sadece deneyimin kendisine odaklanmayı gerektirir. Bunun tersi düşüncelerimizde kaybolma veya otomatik pilotun kumandasında olmadır. Farkındalık meditasyonunda kişinin dikkatinin şu anda oluşandan uzaklaştığını farketmesi ve şu anda oluşana geri dönmesi öğretilir; bu beceri uygulama tekrarlandıkça zamanla daha da gelişir.

İkinci öğe tutumla ilgilidir. Bilinçli farkındalık halini yakalamak için sadece şu anı farketmek yeterli değildir; şu anda olanı ilgi-merak ile, zihnimiz yeni algılara açık bir şekilde ve olanı olduğu gibi kabul ederek izleme becerisi de gereklidir. Her olan şimdiki zamanda ve sanki daha önce benzer birşeyle hiç karşılaşmamışız gibi deneyimlenmelidir.

Üçüncü öğe ise niyet-bilinçli çabadır. Kişi farkındalık çalışması yaparken sürekli şu anda kalamaz, aklına pek çok şey gelerek onun şu an’dan çıkmasına neden olur; farkındalık çalışmasında akla gelenler asla engellenmeye çalışılmaz, olduğu gibi kabul edilir ve dikkat bilinçli olarak tekrar şu anı algılamaya yönlendirilir.

Kişi pratik yaparak bilinçli-farkındalık halini yerleştirdikçe kendini, dünyayı ve yaşadığı deneyimleri farklı algılamaya ve farklı tutumlar geliştirmeye başlar. Bunların bazıları;

  • 1. Yargıda bulunmama (bu iyi-bu kötü demeden deneyimleri olduğu gibi kabul etme)
  • 2. Sabırlı olma (acele etmeden yaşama)
  • 3. Beginners mind (sanki herşeyle yeni karşılaşıyormuş gibi merak, ilgi ve açıklık ile gözlemleme)
  • 4. Güven (kendine ve deneyimlerine)
  • 5. Zorlayıcı olmama ve kabul (akla geleni kovmama, olduğu gibi kabul etme)
  • 6. Bırak gitsin! (Olumsuz duygu-düşünceler kabul edilip yüzleşildiğinde, onların da aynen olumlular gibi akla gelip- gittiklerini farketme)

Ortalama bir insan, günlük hayatın içinde çoğu zaman ‘farkında’ değil, otomatik pilotta yaşar ve yeni deneyimlere üzerinde pek de düşünmeksizin daha önceden oluşmuş, kalıplaşmış tepkiler verir.

Otomatik pilot;

  • 1. Şu anda olanların bilinçli olarak tam farkında olmaksızın tepki veren zihin halidir
  • 2. Avantajı hızlı tepki vermemizi sağlamasıdır
  • 3. Otomatik-istemsiz olarak olumsuz emosyonlardan kaçınır; dolayısıyla o anda oluşan olumsuz bir duygunun tam farkında olmamızı engelleyici özelliği vardır
  • 4. Zihin o anda olana göre değil, kalıplaşmış bir tepki biçimi ile yanıt verdiğinden yeni deneyimlerle yoluyla öğrenmemiz sınırlı kalır

EGZERSİZ:

meditasyon kursu